بررسی ورود و خروج پول حقوقی وحقیقی

بررسی وضعیت ورود و خروج نقدینگی در بازار سهام

یکی از مهمترین مؤلفه های بازار سرمایه، نقدینگی موجود در آن و ورود و خروج آن است، چراکه ورود نقدینگی به بازار سهام آن را با رونق همراه میسازد و خروج آن همواره با دورههای رکودی متعاقب آن همراه بوده است. برای نقدینگی میتوان معیارهای مختلفی را در نظر گرفت که اندیکاتورهای تکنیکالی و یا میزان مشارکت سرمایهگذاران حقیقی در بازار از جمله آنها هستند.
یا شاخص جریان نقدینگی MFI ابتدا به یکی از مهمترین معیارهای تکنیکالی نماینده نقدینگی، یعنی اوسیلاتور در اضافه RSI موزون شده با حجم است، بنابراین مزیت این شاخص نسبت به RSI میپردازیم که نام دیگر آن شدن حجم به آن است، چراکه بسیاری از تحلیلگران اعتقاد دارند که حجم معاملات از مهمترین مؤلفههای تعیین کننده روند است. به لحاظ تئوریک افزایش مقدار این اوسیلاتور به معنای قدرت خرید ناشی از ورود نقدینگی و کاهش آن نیز نشانی احتمالی از قدرت فروش ناشی از خروج نقدینگی خواهد بود. برای این منظور شاخص کل بورس در دو تایم فریم هفتگی و روزانه مورد بررسی قرار گرفته است.

ناحیه ۲۰ واحدی مرز پیش فروش، و ناحیه ۸۰ واحدینیز مرز پیش خرید در اوسیلاتور MFI هستند و باتوجه به نمودار شاخص کل مشخص است که همزمان با رسیدن MFI به مرز پیش فروش شاخص کل به یکی از محدوده های حمایتی خود واکنش مثبت نشان داد و برگشت. بررسی گذشته زمانی MFI نیز نشان می دهد که عموما زمانی که این شاخص به ناحیه بیشفروش رسیده، روند نزولی شاخص کل پایان یافته و اصلاح آن پایان یافته است؛ البته تجربیات ناحیه بیشخرید چندان دقیق و قابل اتکا نیستند، اما تجربیات گذشته ناحیه بیشفروش از قابلیت اتکای کافی برخوردار هستند. حال همزمان با اینکه شاخص کل به مقاومت استاتیک ۹۵۵۲۵ واحدی خود نزدیک شده MFI نیز به خط روند صعودی از پیش شکسته خود رسیده که در حکم مقاومت آن است و عدم عبور از آن میتواند نشاندهنده قدرت کم خریداران باشد البته MFI تنها یک معیار از ورود و خروج  ،نقدینگی است و باید به معیارهای دیگری همچون وضعیت مؤلفه های بنیادی بازار از جمله وضعیت بازارهای جهانی، نرخ ارز و حتی مسائل سیاسی نیز توجه داشت. بنابراین با توجه به این نمودار میتوان گفت که روند خروج نقدینگی از بازار تا حدی پایان یافته است، اما هنوز برای اطمینان از ورود مجدد نقدینگی زود است و باید دید که معیارهای مورد نظر و همچنین تابلوی بازار چه چیزی را نشان خواهند داد.
نکته ای که در این میان اهمیت دارد این است که شاخص کل شاخصی وزنی است و به گروههای صادراتی بازار به دلیل بزرگتر بودن ارزش بازار نمادهای آن وزن بیشتری میدهد و از اینرو بهتر است که در کنار آن شاخص کل هموزن نیز مورد بررسی قرار گیرد، چراکه وزن یکسانی برای تمام نمادهای موجود در بازار بورس قائل میشود. نمودار زیر روند تغییرات و بررسی تکنیکالی شاخص کل هموزن در تایم فریم هفتگی را نشان میدهد.

همانطورکه در نمودار اين شاخص پيداست، انديکاتور RSI در پيشبيني پايان افت شاخص کل هموزن نسبت به MFI پيشدستي کرده و درست در زمانيکه RSI به مرز بيشفروش رسيده، شاهد پايان روند اصلحي و واکنش مثبت شاخص کل هموزن به محدوده پراهميت حمايتي آن بودهايم. حال MFI نيز به ناحيه حمايتي استاتيک خود که از تعميم سه کف پيشين آن به دست ميآيد رسيده و  در صورت حفظ اين حمايت استاتيک در نمودارMFI، ميتوان عنوان کرد که روند خروج نقدينگي از بازار پايان يافته است، هرچند براي صحبت از ورود نقدينگي بايد شاهد پولبک MFI و صعود آن باشيم. باز هم تأکيد ميکنيم که روندها پراهميتتر و معنادارتر از انديکاتورها هستند و بايد در کنار بررسي تکنيکال، مسئل بنيادي و وضعيت تابلوي نمادها و گروههاي مهم بازار سهام را نيز در نظر گرفت.

با توجه به اينکه MFI در ٢ شاخص بازار مورد بررسي نشانگر احتمال توقف خروج نقدينگي از بازار بود، ميتوان براي راستيآزمايي آن عملکرد حقيقيهاي بازار را به عنوان معيار ديگري از نقدينگي در نظر گرفت و ورود و خروج ريالي آنها از بازار را به ورود و خروج نقدينگي به بازار سهام تعميم داد. از اينرو عملکرد سرمايهگذاران حقيقي بازار سهام از اوايل فروردينماه ١٣٩٧ مورد بررسي قرار گرفته و عملکرد تجمعي آنها از حيث ورود و خروج نقدينگي، بواسطه خريد و فروش تجمعي آنها در نمودار زير نشان داده شده است.

از نمودار فوق به خوبي پيداست که بازار پيش از ٢١ ارديبهشت ماه با روند خروج شديد نقدينگي حقيقي ها از بازار همراه بوده است، چراکه ترس از خروج ترامپ از برجام موجب پيش واکنش اهالي بازار و خروج نقدينگي ريسک گريزتر از آن شد و نقطه اوج آن نيز در تاريخ ٢٢ ارديبهشت، يعني فرداي خروج ترامپ از برجام بود که حقوقيهاي بازار حمايت سنگيني را به عمل آوردند. نکته جالب اينجاست که از آن تاريخ به بعد روند خروج نقدينگي سرمايهگذاران حقيقي از بازار پايان يافته و با اينکه هنوز ورود نقدينگي حقيقيها به بازار را شاهد نيستيم، اما حداقل خروج آن نيز پايان يافته و اين امري اميدوارکننده است. چنانچه نتيجه قابل اتکا و مشهود اين نمودار را در کنار نتيجه حاصل از بررسي اوسيلتور MFI شاخص کل و شاخص کل هموزن قرار دهيم، ميتوانيم با احتمال معقولي بيان کنيم که خروج نقدينگي از بازار سهام پايان يافته، اما هنوز نشانهاي از ورود مجدد آن مشاهده نشده است. بايد در نظر داشت که ورود مجدد نقدينگي ميتواند با مواردي همچون بهتر شدن وضعيت بازارهاي جهاني، گزارشات مطلوب سال مالي ٩٦ شرکتها، خبرهاي خوش از مجامع و احتمال تغيير رويکرد دولت نسبت به الزام تمام شرکتهاي صادراتي براي تسعير ارز خود با ٤٢٠٠ تومان تسهيل و ممکنشود. بنابراين با توجه به اينکه هيجانات ناشي از هراس بازار پايان يافته است، پيشنهاد ميشود که سرمايه گذاران عزیز رويکردي تحليلي اتخاذ کنند و با بررسي مؤلفه هاي مختلف، پرتفويي بهينه براي خود ايجاد نمايند.