آشنایی با بورس

مقدمه

همه افراد جامعه ما بورس را  نمی شناسند و با  نحوی  سرمایه گذاری و فواید ناشی از آن آشنا نیستند. این در حالی است که آشنایی با بورس و فعالیت در آن  میتواند در زندگی اقتصادی مردم بسیار مؤثر باشد. به طور کلی، بیشتر مردم  پس اندازهای خود را فقط در  بانکها نگهداری  میکنند و با  راههای دیگر استفاده از  پس اندازهای خود آشنا نیستند. اما امروزه  راههای دیگری هم برای استفاده از  پس اندازها وجود دارد که یک  سرمایه گذار  می تواند در مالکیت واحدهای تولیدی و تجاری بزرگ مشارکت نماید و از نتایج مشارکت و  سرمایه گذاری خود به سادگی  بهره مند شود. اما به راستی چگونه ممکن است یک فرد عادی با  سرمایه ای اندک در  سرمایه گذاری های بزرگی شریک شود، در حالی که شرکای خود را  نمی شناسد و امکان کسب اطلاع از نحوه فعالیت، میزان  هزینه ها و درآمدها وجود ندارد. گذشته از این، چنین شخصی چگونه  میتواند از اطلاعات مالی ش رکتهایی که در آن مشارکت کرده است، آگاهی پیدا کند؟

در پاسخ به این سوال باید گفت، بورس امکانات لازم برای  سرمایه گذاری و مشارکت در شرکت ها را فراهم نموده است و علاوه بر نظارت بر فعالیت  شرکتها، مدافع حقوق  سرمایهگذاران نیز  میباشد.

تاریخچه تشکیل بورس

حدود ۵۰۰ سال پیش، در یکي از شهرهاي بلژیک،گروهی از افراد در مقابل منزل فردي به نام واندر بورس گرد هم آمدند و اوراق بهادار دادوستد کردند. از آن هنگام هر مکاني که در آن اوراق بهادار معامله  می شد، بورس نام گرفت

اولین بورس دنیا در شهر آنورس بلژیک ایجاد شد. در حال حاضر در اغلب کشورهاي دنیا تشکیلات بورس وجود دارد و فدراسیون  بورس هاي جهان به عنوان یک سازمان هماهنگ کننده بین الملل نسبت به همکاري و تشریک مساعي بین  بورسها، حفاظت از منابع و حقوق صاحبان سهام و توسعه بازار سرمایه فعالیت    مي نماید

.بورس نیویورک، بورس لندن، بورس توکیو، بورس تورنتو و بورس شانگهای از حیث ارزش بازار جزء  بورس هاي مهم دنیا به حساب  میآیند

 مزایای ورود به بورس

بورس مکان و شرایطی را به وجود  می آورد تا  سرمایه گذاران و  شرکت ها بتوانند در کنار یکدیگر فعالیت کرده و اهداف خود را برآورده سازند. بنابراین بازار بورس برای سرمایه گذاران و شرکت ها مزایای منحصر به فردی فراهم  می کند که در ادامه به آنها اشاره  میکنیم.

 مزایاي سرمایه گذاران در بورس

بورس برای  سرمایه گذاران مزایای زیادی همچون عدم نیاز به سرمایۀ کلان، قدرت نقد شوندگی بالا، بازده متناسب با ریسک، گسترش بازار بورس و وجود پتانسیل بالقوه را فراهم  می کند

 عدم نیاز به سرمایه کلان

سرمایه گذاران  می توانند با توجه به سرمایه خود در بازار بورس فعالیت کنند و محدودیتی در میزان  سرمایه گذاری در این بازار وجود ندارد. به عنوان مثال در بازار سرمایه شما به راحتي  ميتوانید با مبلغ یک میلیون ریال بخشي از سهام یک شرکت بزرگ و معتبر را خریداري نمایید. اما اگر بازار بورسي وجود نمی داشت، به سختي  مي توانستید در شرایط عادي با این مبلغ حرکت اقتصادي خاصي را انجام دهید

 قدرت نقد شوندگی بالا

سرمایه گذاران با حضور در بازار سرمایه  می توانند در هر زمان به بازار وارد و یا از آن خارج شوند. توسعه الکترونیکي بازار نیز، سرعت ورود و خروج به بازار را افزایش  میدهد. چنین وضعیت مشابهی را به ندرت  میتوان در سایر  حوزه های سرمایه گذاري مشاهده کرد.

 بازده متناسب با پذیرش ریسک

بازار سرمایه شرایطی را برای  سرمایه گذاران فراهم آورده است تا  آنها با توجه به میزان تحمل  ریسک خود اقدام به  سرمایه گذاری نمایند. در مدیریت  سرمایه گذاری یک قاعده کلی وجود دارد که اصطلاحا  رابطه ی بده – بستان میان ریسک و بازده  می گویند، هر چه سرمایه گذار ریسک بیشتری را تحمل نماید، بازده بالاتری نسبت به  سرمایه گذار با تحمل ریسک  پایین تر کسب خواهد کرد. از این رو، هر  سرمایه گذار  میتواند با توجه به میزان تحمل ریسک خود، بازده مورد نظر خود را طلب کند

 گسترش بورس

در چند سال اخیر بورس ایران رشد فزایندهای داشته است و با توجه به ارائه ابزارهای مالی جدید در چند سال اخیر، انتظار افزایش رشد این بازار تا رسیدن به ظرفیت نهایی کماکان وجود دارد

علي رغم عدم تنوع بورس ایران، منابع کسب سود در این بازار متنوع است، به نحوي که یک سهم خریداري شده  ميتواند براي دارنده آن، به  روشهای گوناگونی همچون افزایش سرمایه، تفات قیمت خرید با قیمت روز و سود نقدي هر سهم ،سودآور باشد.

وجود پتانسیل بالقوه

 عليرغم رشد این بازار در چند سال اخیر همچنان ظرفی تهاي رشد  بالقوهای وجود دارد و همچنین سیاست هاي   خصوصي سازي دولت به تقویت این بازارها کمک  میکند

 انواع  بورس ها

با توجه به نوع معاملاتی که در بورس انجام  میشود،  می توان  بورس ها را به  بورس کالا، بورس اوراق بهادار و فرابورس  طبقه بندی کرد. در  بورس ها افراد حقیقي و حقوقي توسط کارگزاران خود به دادوستد  می پردازند و در  آنها خریدار و فروشنده  می تواند یک فرد یا یک شرکت باشد

خرید و فروش در بورس تابع قوانین و مقررات خاصي است که در مورد همه و با هر مقدار سرمایه، به صورت یکسان برخورد  میشود.

بورس کالا

 بورس کالا بازاری متشکل و سازمان ی افته است که در آن به طور منظم کالا یا کالاهاي معیني با  روشهایي مشخص مورد معامله قرار  ميگیرند. معمولا در این بازار تعداد زیادي از عرضه کنندگان ،کالاهاي خود را به خریداران عرضه  مي نمایند

بورس اوراق بهادار

 بازاری متشکل و خودانتظام است که اوراق بهادار در آن توسط کارگزاران یا  معامله گران طبق مقررات این قانون مورد دادوستد قرار  میگیرد. بورس اوراق بهادار در قالب شرکت سهامی عام تأسیس و اداره  میشود

 فرابورس

فرابورس بازار رسمی اوراق بهادار و تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار محسوب  میشود که به منظور توسعه صدور و مبادله ابزارهای مالی و پوشش خلاءهای ناشی از عدم دسترسی بخش عمده ای از صاحبان صنایع به بازار سرمایه ،تشکیل شده است